Baile  /  Gearán a dhéanamh  /  Imscrúdú a dhéanamh ar ghearáin faoi na hAchtanna um Eitic agus faoi na hAchtanna Toghcháin
 
 

conas gearán a dhéanamh chuig an Coimisiún um Chaighdeáin

Tugtar cead do chatagóirí áirithe duine le halt 22 den Acht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 (Acht 1995), gearáin a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí (an Coimisiún um Chaighdeáin) faoi sháruithe líomhnaithe ar Acht 1995 ag aicmí difriúla duine ar a bhfuil oibleagáidí faoin Acht.

Tugtar cead do dhuine ar bith le halt 4 den Acht um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí, 2001 (Acht 2001), gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaighdeáin faoi "gníomh sonraithe" ag "duine sonraithe".

Tá sonraí níos mine faoi na forálacha sin leagtha amach thíos.

Gearán Údarás Áitiúil


Is féidir le haon duine gearán a dhéanamh go dtí an Coimisiún um Chaighdéain de réir na soláthairtí na hAchtanna um Eitic. Iarrann an Coimisiún gur chóir úsáid a bhaint as le gach acmhainn áitiúil roimh a gcuirtear gearán isteach go dtí an Coimisiún um Chaighdéain.


De réir sin, má shileann duine go briseadh fostaí nó baill den Údarás Áitiúil aon soláthar den Pháirt 15 den Acht Rialtas Áitiúil 2001, caithfidh an duine an t-ábhar seo a hardú le cláraitheoir an eitic Údarás Áitiúil ar an chéad dul síos. Má tá an duine míshásta le toradh de mhachnamh an t-ábhar tar éis a bheith atreorú go dtí cláraitheoir an eitic, is féidir é nó í gearán a chuir isteach go dtí an Coimisiún um Chaighdéain.

Gearán a dhéanamh

Foráiltear le halt 22 d'Acht 1995 agus le halt 4 d'Acht 2001 (na hAchtanna um Eitic) gur "i scríbhinn" a dhéanfar gach gearán. Iarrann an Coimisiún um Chaighdeáin go gcuireann an gearánach ar fáil eolas dá ainm agus eolas teagmhála (uimhir guthán agus/nó seoladh - ní leor seoladh ríomhphoist amháin). Chun cur ar chumas an Choimisiúin um Chaighdeáin comhlíonadh cuí a dhéanamh ar an bhfeidhm atá aige a chinneadh cé acu is cuí imscrúdú a dhéanamh ar ghearán nó nach ea, tá sé riachtanach go bhfuil an gearán chomh mionsonraithe agus chomh sonrach agus is féidir. Tá an Coimisiún um Chaighdeáin den tuairim, dá bhrí sin, gur cheart na nithe seo a leanas a bheith i gceist le gach gearán a dhéantar faoi na hAchtanna um Eitic:

·         céannacht an duine a bhfuil an gearán á dhéanamh ina (h)aghaidh a lua go soiléir

·         an sárú líomhnaithe ar fhorálacha Acht 1995 agus/nó Acht 2001 is ábhar don ghearán a shonrú agus

·         breac-chuntas mion a thabhairt ar an mbonn leis an sárú sin a líomhnú.

Nuair is ábhartha atá ábhar doiciméadach, ba cheart cóipeanna den ábhar sin a chur ar fáil i dteannta an ghearáin, nuair is féidir.

Más mian leat gearán a dhéanamh faoi na hAchtanna um Eitic, cuir sonraí ar aghaidh sa phost chuig:

An Coimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí
18 Sráid Líosain Íochtarach
Baile Átha Cliath 2
D02 HE97

Mar mhalairt air sin, féadfaidh tú sonraí a chur ar aghaidh trí ríomhphost chuig complaints@sipo.ie

Gearáin gan ainm

Cuirtear cosc ar an gCoimisiún um Chaighdeáin le halt 8 d'Acht 2001 gearán a dhéantar leis a fhiosrú mura nochtar céannacht an duine atá ag déanamh an ghearáin. Más rud é, áfach, go measann an Coimisiún um Chaighdeáin gur cuí déanamh amhlaidh, féadfaidh sé nochtadh na céannachta sin a shrianadh chun críocha an imscrúdaithe ar an ngearán nó ar shlí eile ar mhaithe le ceartas.

Gearáin Alt 22

Féadfaidh na daoine seo a leanas gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaighdeáin faoi shárú féideartha ar na forálacha d'Acht 1995 a bhaineann le nochtadh:

·         Ball den phobal

·         Comhalta de Dháil Éireann nó de Sheanad Éireann

·         An tAire Airgeadais

·         Aire den Rialtas

·         "An t-údarás iomchuí" (de réir bhrí Acht Rialuithe na Stát-Sheirbhíse, 1956, ach gan Aire den Rialtas a áireamh) i ndáil le státseirbhíseach

·         An Coiste um Leasanna Chomhaltaí Dháil Éireann nó an Coiste um Leasanna Chomhaltaí Sheanad Éireann

Féadfaidh na daoine atá liostaithe thuas gearán a dhéanamh faoi shealbhóirí poist áirithe. Is féidir sonraí faoi chatagóirí na bpost sin a fháil in alt 22 den Acht um Eitic, 1995

Gearáin Alt 4

Féadfaidh duine ar bith gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaighdeáin má mheasann sé nó sí go mb’fhéidir go mbeadh ceann ar bith de na nithe seo déanta ag "duine sonraithe" nó ag duine ar duine bainteach é:
1. go mb'fhéidir go mbeadh "gníomh sonraithe" déanta aige/aici;
2. go mb'fhéidir go mbeadh foráil de na hAchtanna um Eitic sáraithe aige/aici; nó
3. go mb'fhéidir go mbeadh foráil den Acht Toghcháin, 1997, arna leasú (na hAchtanna Toghcháin), sáraithe aige/aici.

Is é is gníomh sonraithe ann ná gníomh nó neamhghníomh atá déanta tar éis thosach feidhme alt 2 d'Acht 2001 (i.e. tar éis an 10 Nollaig 2001) atá:

·         ar neamhréir le comhlíonadh cuí fheidhmeanna na hoifige nó an phoist ag an duine sonraithe, ar oifig í nó post é a bhfuil an duine sonraithe ina dhuine sonraithe nó ina duine sonraithe faoina treoir nó faoina threoir, nó le muinín an phobail i gcoitinne sa chomhlíonadh sin a choinneáil, agus

·         ina ní a ngabhann tábhacht shuntasach phoiblí leis.

Is féidir tuilleadh faisnéise a fháil in alt 4 den Acht um Chaighdeáin, 2001

Imscrúdú

Na nósanna imeachta a leanann an Coimisiún um Chaighdeáin iad i gcás ar bith ina measann sé gur cuí imscrúdú a dhéanamh faoi na hAchtanna um Eitic ar ní a ndearnadh gearán faoi, is féidir iad a léamh ina 'Ráiteas um Nósanna imeachta Beartaithe'.

Imscrúdú ar ghearáin arna bhfáil de réir na nAchtanna Toghcháin:

De bhreis ar ghearáin a imscrúdú de réir na nAchtanna um Eitic, tá feidhm mhaoirseachta ar leith ag an gCoimisiún um Chaighdeáin chun a chinntiú go gcomhlíontar forálacha an Achta Toghcháin, 1997 (arna leasú). I gcás ina measann duine gurbh fhéidir go mbeadh sárú déanta ar na hAchtanna Toghcháin, bíodh sé ag "duine sonraithe" nó ar shlí eile, féadfaidh sé/sí teagmháil a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaighdeáin, a imscrúdóidh an ní má mheasann sé gur cuí déanamh amhlaidh.

Déantar foráil le halt 4(4) de na hAchtanna Toghcháin go bhféadfaidh an Coimisiún um Chaighdeáin cibé fiosrúcháin is cuí leis a dhéanamh agus féadfaidh sé ceangal a chur ar dhuine ar bith aon fhaisnéis nó aon doiciméad a d'fhéadfadh a bheith ag teastáil ón gCoimisiún chun críocha a dhualgas faoi na hAchtanna Toghcháina chur ar fáil.

Más mian leat gearán a dhéanamh de réir na nAchtanna Toghcháin, cuir sonraí ar aghaidh sa phost chuig: 

An Coimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí
18 Sráid Líosain Íochtarach 
Baile Átha Cliath 2
D02 HE97


Mar mhalairt air sin, féadfaidh tú sonraí a chur ar aghaidh trí ríomhphost chuig complaints@sipo.ie